MP3 (pełna nazwa MPEG2 Layer-3) to nie komercyjny format kompresji plików dźwiękowych. Pozwala on ok. 10-krotnie zmniejszyć rozmiar pliku dźwiękowego bez słyszalnej utraty jakości. Nie wdając się w szczegóły można powiedzieć, iż kompresja do tego formatu polega na usunięciu słabszych dźwięków, których ludzkie ucho i tak nie rejestruje. Mózg człowieka ma również ograniczony czas reakcji, przez co słabsze dźwięki występujące blisko silnego sygnału w ogóle nie są rejestrowane.
Co będzie nam potrzebne?
Do stworzenia i odsłuchania MP3 potrzebne są trzy programy:
* Ripper - program kopiujący utwory z płyty CD do plików WAV na dysku twardym. WAV jest formatem zapisu dźwięku umożliwiającym zachowanie rzeczywistej jakości CD. Wadą tego formatu jest spora objętość pliku - jedna minuta dźwięku w tym formacie zajmuje ponad 10 MB przestrzeni na dysku.
* Encoder - program ten tworzy z pliku WAV plik MP3. Minuta utworu w tym formacie zwykle zajmuje przestrzeń mniejszą niż 1 MB (zależnie od stopnia kompresji).
* Decoder - inaczej player; program umożliwiający odtwarzanie plików MP3.
Zgrywanie ścieżek jest jednym z trudniejszych elementów tworzenia plików MP3. Nie każdy napęd CD-ROM do tego się nadaje. Ważne jest również odpowiednie dopasowanie rippera do CD-ROMomu. Niestety, nie ma tu żadnych zasad - program znakomicie działający na komputerze kolegi może zupełnie nie radzić sobie z naszym czytnikiem.
Prędkość rippowania też zależna jest od konkretnego zestawienia: stacja CD-ROM - program. Przyjmuje się,że dobrą prędkością rippowania jest połowa prędkości znamionowej napędu, przy czym pierwsze piosenki z płyty są zazwyczaj kopiowane nieco wolniej niż ostatnie. Jeśli szybki napęd kopiuje powoli powinieneś spróbować zmienić rippera. Możesz spróbować również podłączyć stację CD-ROM do drugiego portu EIDE. Jeśli to nie pomoże, pozostają Ci dwie możliwości: przyzwyczaić się lub zmienić CD-ROM.
Na rynku dostępnych jest wiele aplikacji tego typu. Na uwagę zasługuje jednak tylko kilka z nich:
* Audiograbber - (ilustracja), kopiuje ścieżki bez pośrednictwa karty dźwiękowej, co umożliwia zachowanie oryginalnej jakości dźwięku. Posiada wiele dodatkowych opcji, z których najciekawszymi są: normalizacja muzyki (ustala stałą głośność wszystkich utworów), kasowanie ciszy na początku i końcu utworu, pobieranie danych dotyczących płyty z internetowej baz CDDB. Istnieje możliwość bezpośredniej kompresji plików z użyciem wbudowanego kodeka BladeEnc 0.82 lub dowolnego kodeka zewnętrznego. Program obsługuje również wejście audio karty muzycznej, dzięki czemu istnieje możliwość zgrywania muzyki z dowolnego źródła analogowego (radio, kaseta magnetofonowa czy stara poczciwa "winylówka"). W wersji nie zarejestrowanej program umożliwia jednoczesne zgranie tylko połowy utworów znajdujących się na płycie.
* Easy CD-DA Extractor 4.3.0 - (ilustracja), program pozwala na kopiowanie ścieżek audio z płyty CD lub DVD m.in. do plików WAV lub MP3. Obsługiwane są najnowsze czytniki ATAPI, SCSI-2, SCSI-3. Kompresja może odbywać się przy pomocy dowolnego kodeka (X3Enc, BladeEnc, Xing MP3, Frounfoffer, VQF Yamaha TwainVQ). Program umożliwia normalizację plików WAV, kodowanie ze zmienną prędkością bitową (patrz ramka: VBR - a cóż to takiego), zgrywanie całej płyty audio do jednego pliku, edycję tagów ID3. Wersja shareware programu działa przez 21 dni.
* AudioCatalist 2.01 - program ten to połączenie dwóch aplikacji: Audiograbbera i Xing MPEG Encodera. Program umożliwia zgrywanie ścieżek audio bezpośrednio do plików MP3 z użyciem bardzo szybkiego kodeka Xing. W wersji pełnej ma bardzo szeroki wybór częstotliwości kodowania (w wersji shareware do 128 kbit/s). Dodatkowym ograniczeniem wersji nie zarejestrowanej jest możliwość skopiowania jedynie połowy losowo wybranych ścieżek Audio CD.
* CD Copy - możliwościami ustępuje chyba jedynie Easy CD-DA Extraktorowi. Umożliwia bezpośrednie kodowanie do MP3 dowolnym z kilku dostępnych kodeków, a także ich odtwarzanie. Zgrywa również do plików VQF, Real Audio, WMA. Pozwala nagrać własną płytę, automatycznie tworzy playlistę. Dane o utworach pobiera z bazy CDDB, może pobrać również teksty piosenek. Umożliwia skanowanie obrazów (np. okładek płyt). Wersja shareware nie ma żadnych ograniczeń.
Od tego, na jaki algorytm kompresji się zdecydujesz w dużej mierze zależy jakość pliku MP3 oraz czas potrzebny na jego utworzenie. Poniżej opisuje wady i zalety najpopularniejszych koderów.
* BladeEnc 0.91 - jeden z najpopularniejszych enkoderów, dostępy na wielu platformach systemowych (Windows, Linux, Solaris, O/S2 i inne), na dodatek darmowy. Tworzy pliki MP3 o bardzo wysokiej jakości (w wersji 0.91 nie obcina już pasma powyżej 16 kHz), niestety przypłacając to niską prędkością kodowania. Działa jedynie w oknie DOS, jednak powstało już kilka nakładek pozwalających na sterowanie programem z poziomu okienek (np. RezorBlade). Polecam, jeśli zależy Ci na wysokiej jakości dźwięku, a czas kompresji nie jest dla Ciebie sprawą priorytetową.
* Lame - (ilustracja), najszybszy ze znanych mi enkoderów o naprawdę imponujących możliwościach. Jedyny umożliwiający kompresję w trybie VBR. Niestety przy kodowaniu do 128 kbp/s tłumi dźwięki powyżej 16 kHz. Problem całkowicie znika po podniesieniu strumienia danych do 160 kbp/s. Innym rozwiązaniem jest kompresja z włączonym VBR z minimalnym strumieniem ustawionym na 128 kbp/s. Podobnie jak poprzednik nie posiada interfejsu graficznego. I do niego powstały ciekawe nakładki, jak np. AutoLAMEr. Polecam
* MP3Enc - wiele wad, mało zalet. Niska jakość dźwięku, długi czas kodowania. Zdecydowanie odradzam.
* Ultimate Encoder - prosty, lecz trochę "toporny" interfejs, brak kolejkowania plików do kompresji, szybki (drugie miejsce po Lame), czysty dźwięk w całym paśmie to główne cechy tego programu. Polecam.
* Unreal Encoder - jedyny encoder pozwalający na zgrywanie ścieżek z płyty CD i natychmiastową ich kompresję. Współpracuje z bazą CDDB automatycznie generując tagi ID3. Niestety nie jest zbyt szybki, za to zachowuje wysoką jakość plików wyjściowych i wierność oryginałowi.
* Trzaski - zwykle są wynikiem błędów podczas rippowania. Występują zwykle przy zgrywaniu z płyt pirackich, lecz mogą również wystąpić w przypadku płyt oryginalnych. Powinieneś dokładnie porównać utwór MP3 z oryginalną płytą - MP3 uwydatnia tego typu zniekształcenia. Jeśli na płycie nie słychać zakłóceń, najprawdopodobniej winny tu jest zespół: czytnik CD - ripper - powinieneś więc spróbować zgrać utwór przy pomocy innego rippera. Możliwe też, że efekt ten był zamierzony przez producentów muzyki.
* Urwany koniec - najczęstszymi przyczynami są tu: piracka płyta, błąd rippera, czasem błąd encodera. Powinieneś uważnie przesłuchać utwór bezpośrednio z płyty - jeśli jest ona oryginalna, a utwór się urywa, widocznie jest zamierzony efekt artysty, jeśli płyta jest piracka - błąd zapewne powstał przy jej kopiowaniu. Jeśli natomiast utwór na płycie nie urywa się powinieneś ponownie zgrać utwór zwracając uwagę na to czy ripper zgrał 100% ścieżki, oraz czy koder dobrną do 100%. Jeśli któryś z programów skończył wcześniej spróbuj użyć innego. Możesz również zgrać utwór analogowo - za pośrednictwem karty dźwiękowej.
* Skoki w utworze - występują zwykle na początku lub końcu utworu. Spowodowane są przez źle czytający czytnik CD i/lub zabrudzoną płytę. Spróbuj wyczyścić płytę - jeśli nie pomoże zgraj utwór przy pomocy innego CD-ROM'u lub rippera.
* Szelest - problem występujący tylko w przypadku wykonawców śpiewających po polsku. Niektóre enkodery (np. Fraunhofer) uwydatniają fonemy charakterystyczne dla języka polskiego (sz, ż, ź, ć, cz). Rozwiązanie jest jedno: zmienić program kodujący.
* Zbyt cichy/głośny utwór - płyty nie są nagrywane ze stałą głośnością. Jest to szczególnie uciążliwe, gdy postanowimy zrobić sobie składankę. Rozwiązaniem jest normalizacja głośności utworów - umożliwiają to wszystkie popularniejsze rippery.
Teraz dysponując już pewną wiedzą i informacjami spokojnie możesz przystąpić do tworzenia swojej pierwszej mp trójki. Powodzenia!
Audio - Mp3. Przeróbka muzyki z audio na MP3
O czym warto wiedzieć kupując MP3 playera
Przyjaciele:
Wszystko o mp3 - porady i artykuły